Groeihelden extra vanaf Business Boost
Takeaway.com en Young Capital groeiden in vijftien jaar uit tot bedrijven met honderden miljoenen euro’s omzet. Wat is het geheim achter dat succes?
Staat van het mkb 2020
Net als in voorgaande jaren schetst het Comité voor Ondernemerschap de ontwikkelingen in het midden- en kleinbedrijf, maar de ‘staat van het mkb’ wordt nu uiteraard voor een belangrijk deel bepaald door de coronacrisis. Het Comité schetst een perspectief van herstel en groei voor zowel ondernemers als overheden. Kort samengevat:
1. Crisis raakt mkb hard en versterkt problemen ‘onder de motorkap’
Het midden- en kleinbedrijf is als motor van de Nederlandse economie hard geraakt door de coronacrisis. Het groeivermogen van het mkb stond al voor de coronacrisis onder druk. Uit eerdere jaarberichten bleek al dat het conjunctureel goed ging, maar ook dat er ‘onder de motorkap’ structurele uitdagingen waren. Ook in 2019 bleven investeringen achter, in innovatie maar ook in menselijk kapitaal en ondernemerschap. De update van het wiel voor duurzame productiviteitsgroei laat zien dat bijna twee derde van het mkb niet investeert in product- of procesinnovatie, terwijl digitalisering en Leven Lang Ontwikkelen (LLO) zeker in het mkb nog te beperkt zijn doorgevoerd.
2. Dit is het moment om structurele problemen aan te pakken
We moeten ons voorbereiden op de volgende fase. De coronacrisis is nog niet voorbij, maar er komt een einde aan. Een ondernemer die vooruitkijkt, neemt nú de beslissingen die helpen om de weg omhoog te vinden, te vervolgen, of juist om het roer om te gooien. Overheden en andere partijen (zoals financiers) moeten hen daartoe faciliteren.
3. Perspectief voor ondernemers: investeren in vernieuwing
Ondernemers kunnen met gerichte investeringen hun kansen verbeteren. Uit analyse van de Rotterdam School of Management (RSM) blijkt dat bedrijven die in bepaalde fasen van hun bestaan stilstaan of krimpen, veerkrachtig zijn en later alsnog productiever kunnen worden. Ook na stagnatie is er een reële kans op herstel en groei. Van de bedrijven die in stagnatie verkeren blijkt gemiddeld 65% in staat om weer te gaan groeien in productiviteit én banen. Het is belangrijk dat zij gebruik maken van de mogelijkheden om hun productiviteit te versterken, bijvoorbeeld op het gebied van innovatie, investeren, gebruik van human capital, managementpraktijken. Gerichte investeringen zijn de sleutel; vooral investeringen in internationalisering en immateriële vaste activa (R&D, software, kennisontwikkeling) zijn doorslaggevend voor het behalen van groei.
4. Perspectief voor overheden: versterken van innovatie, arbeidsmobiliteit en ondernemerschap
Overheden kunnen gerichte verbeteringen aanbrengen in het ondernemersklimaat. De grote verschillen tussen bedrijven maken segmentatie noodzakelijk, dus: maatwerk in maatregelen. Het Comité constateert dat er veel overeenkomsten zijn tussen de aanbevelingen uit het adviesrapport Investeren in herstel en groei van het mkb1 dat het Comité in augustus publiceerde en de steun- en herstelmaatregelen van het huidige kabinet2. De uitdagingen voor het volgende kabinet liggen ‘onder de motorkap’. Hoe kan het ondernemersklimaat op de langere termijn borgen dat er voldoende ruimte is voor investeringen in structureel groeivermogen door innovatie, arbeidsmobiliteit en ondernemerschap?
In het Herstel- en groeiplan van het mkb zijn drie programmalijnen te onderscheiden: investeren in innovatie en groei, ondernemende arbeidsmarkt en productiviteitssprong ondernemers. In het Jaarbericht wordt per programmalijn een aantal verdiepende aanbevelingen gedaan. Benieuwd naar deze aanbevelingen? Lees het hele jaarbericht hier.
Ondernemer Atilay Uslu startte net als Richard Branson uit nood een airline
Plannen? Doen!
Plannen, daar heeft Atilay niets mee. Op zijn 22ste nam hij de shoarma zaak van zijn vader in Haarlem over. Na drie jaar vroeg Atilay zich af of dit het dan was. De late uren en opstootjes in het uitgaansleven waren niet iets wat hij wilde bijven doen. Maar wat dan wel? Hij zag drie opties: accountant, groenteboer of een reisorganisatie beginnen. Zijn keus viel op het laatste. In 2001 startte hij een reisorganisatie en binnen 1 jaar draaide hij 10 miljoen gulden omzet. Mede dankzij teletext had hij een mooie groeiformule te pakken!
“Ik maak nooit plannen. Vandaag loopt anders dan ik gisteren had kunnen bedenken.”
Reageren op de markt
Het geheim van Corendon zit in het luisteren naar de markt en niet treuzelen met beslissingen. Toen ze niet meer voldoende stoelen in vliegtuigen konden krijgen naar hun bestemmingen, zetten ze in 2005 een airline op. Dit doet denken aan Richard Branson die na een gecancelde vlucht dacht, ‘dit moet beter kunnen’ en zijn beroemde Virgin Airlines startte. Het is duidelijk dat Atilay zich niet laat weerhouden door de beperkingen in de markt, sterker nog, ze stimuleren zijn ondernemersgeest. Zo heeft hij na het opzetten van de airline ook 11 hotels gekocht omdat ze niet voldoende bedden konden krijgen voor zijn klanten. Met deze slimme en met durf genomen beslissingen draait Corendon 17 jaar na de start 450 miljoen omzet.
“We konden geen stoelen meer krijgen, dus startten we een airline.”
Duurzame relaties
Je bent al gegroeid, maar hoe behoud je die groei? Volgens Atilay draait het allemaal om duurzame relaties. Duurzame relaties met je klanten, je partners en je medewerkers. Duurzaam betekent elkaar veel gunnen en doordat je elkaar veel gunt komt business terug. Corendon heeft meer dan 700.000 klanten en aandacht voor die klanten is wat Alilay belangrijk vind. Een tot twee nachten per maand is hij op Schiphol om klanten te spreken. “Ik wil in contact blijven en direct horen wat goed gaat en wat niet”, aldus Atilay. Zo blijft hij scherp en kan hij blijven inspelen op de behoefte van zijn reizigers.
“Mijn passie is die ene klant”.
Meer weten over Atilay Uslu? Kijk het VPRO programma Kijken in de Ziel: Topondernemers.
Auteur: Margriet Buseman, content strateeg
Duurzame Dinsdag: wat komt er uit de koffer?
Als accountant kijk ik altijd reikhalzend uit naar wat onze minister van Financiën uit zijn koffertje tovert op de derde dinsdag van september. Maar met een demissionair kabinet verwacht ik dit keer geen spectaculaire veranderingen in de belastingplannen. Misschien mogen we meer verwachten van dat andere koffertje, dat niet op de 3e maar de 1e dinsdag van september zijn intrede doet op het Binnenhof: het koffertje met duurzame ideeën op duurzame dinsdag. Met het IPCC rapport nog vers op het netvlies zijn die ideeën wat mij betreft belangrijker dan ooit.
Blijft het bij praten?
Het was een hot topic de afgelopen weken: het IPCC rapport. Je kon geen tv programma kijken of krant openslaan of het ging over de gevolgen van klimaatverandering. Maar de conclusies uit het rapport bevestigen wat we al wisten: het klimaat verandert ongekend snel en de mens is daarvan de oorzaak. Kortom: klimaatverandering is de uitdaging van deze tijd. De grote vraag is: hoe gaan we er nu echt met zijn allen voor zorgen dat we onder de 1,5 graad opwarming blijven?
Wat betekent het IPCC-rapport voor ondernemers?
Bij ondernemers zien wij duurzaamheid toch steeds vaker hoog op de agenda staan. Gelukkig maar, want het klimaatrapport laat duidelijk zien dat verduurzamen geen vrijblijvende optie meer is. We kunnen het niet meer voor ons uitschuiven als een ‘to-do’ op ons actielijstje voor morgen als we het wat minder druk hebben. Overstappen op duurzame energie, een elektrisch wagenpark, minder zakelijk vliegen; het zijn mooie stappen, maar het is nu tijd om eerlijk te kijken of dat goed genoeg is; en waar nodig onze strategie bij te stellen, bijvoorbeeld door daadwerkelijk CO2 doelen stellen in lijn met Parijs. Het IPCC-rapport geeft onze samenleving en dus ook ondernemers een sterkte prikkel om door te pakken met verduurzamen. Is dat makkelijk? Nee zeker niet. Het rapport legt de lat hoog. We weten dat er grote uitdagingen zijn de komende jaren, niet alleen voor ons als maatschappij, maar ook voor het bedrijfsleven.
Meer lezen? Lees hier de volledige blog van Bart Jonker.
Hoe krijg ik mijn mensen mee? 10 tips om zelf te groeien als leider en jouw team met talenten mee te laten groeien!
Zelf heb ik de afgelopen jaren deze uitdaging aan den lijve kunnen meemaken. Meer dan 25 jaar ondernemerschap in diverse omgevingen en bedrijven en bovendien met mooie opleidingen (HTS Informatica en Arbeids & Organisatiepsychologie) op zak, maakten maar één ding duidelijk: dit is echt lastig.
Dit is de eerste tip: Realiseer je je dat dit voor veel ondernemers een grote uitdaging is en dat je op dit gebied niet de enige bent die tegen deze uitdagingen aanloopt en in bekende valkuilen stapt.
Maar: “Succes is één keer meer opstaan”.
Dus heb ik zelf het nodige geleerd, waar ook mijn studie echt bij heeft geholpen en wil ik graag een paar tips met jullie delen.
Tip 2: Stel jezelf de vraag: Wat wil ik zelf op een te kiezen vast moment (bijvoorbeeld over 3 jaar) ten aanzien van het samenspel van ondernemer & team bereikt hebben? Visualiseer dat eens zonder meteen na te denken of dit gerealiseerd kan worden! Gewoon hoe je dat voor je ziet. Maak daarvan een concreet plaatje. Wij noemen dat een Strategische Foto. De kracht zit ‘m in de intrinsieke motivatie dat je dit echt wil en dat je dat ook in je buik voelt. Maak het zo concreet mogelijk zonder dat je de haalbaarheid aan de orde stelt. Jezelf de vrijheid geven alles te mogen vinden.
Het samenspel van ondernemer & team is een medaille met twee kanten: ten eerste het leiderschap en ten tweede teamontwikkeling. Ten aanzien van deze twee de volgende tips.
Tip 3: Wat is leiderschap? Er zijn veel definities van leiderschap. Een veel gebruikte is: Met leiderschap gaat het om het beïnvloedingsgedrag van een individu om de activiteiten van een groep te richten op het realiseren van een gezamenlijk doel. Zelf maak ik vaak gebruik van: Leiderschap is de kunst van het verleiden. Daar zit ook veel meer het inspireren van anderen in. Ook hier is het mijn tip dat je vaststelt wat jij zelf als leiderschap definieert. Maak korte notities waar je uit kunt destilleren wat jou aanspreekt en hoe jij zelf wil zijn.
Tip 4: Ten aanzien teamontwikkeling kennen we waarschijnlijk wel de Bruce Tuckman’s stadia van groepsvorming: Forming (het opnieuw vormgeven van het team waarbij ieder nog voor zich gaat), Storming (problemen, discussie, niet op één lijn zitten), Norming (afspraken worden gemaakt, structuur ontstaat) en Performing (het team gaat als team opereren). De belangrijkste les uit deze stadia is dat jouw team altijd door deze stadia gaat. De tip is dat je je niet laat afleiden door de Storming perikelen, deze horen erbij. Houd vast aan de visualisering van het door jou gewenste team dat je bij tip 2 hebt vastgelegd.
Tip 5: Stel weer voor jezelf als ondernemer vanuit je hart, jouw waarden en normen op. Belangrijkste les is dat je je laat leiden door jouw eigen gevoel. Kies een beperkt aantal: minder dan 5 waarden en minder dan 5 normen op die je binnen jouw team wil hanteren.
Het gewenste samenspel van ondernemer & team wordt verder ingevuld met 3 onderdelen:
- Een gedeelde Visie & Missie
- De verdeling van) verantwoordelijkheden en taken/rollen
- Overlegstructuren
Tip 6: In het begin van dit artikel stelden we ons de vraag: “Hoe doe je dat?”
“Begin with the end in mind” zei Stephan Covey al. We gaan het “Groeipad” uitwerken. Pak de beschrijving van het gewenste samenspel van ondernemer & team over 3 jaar en verdeel de tijd tussen nu en dan in perioden van ongeveer 3 tot 6 maanden. Dit zijn de mijlpaalmomenten waarop je tussen resultaten van het gewenste samenspel van ondernemer & team realiseert en verdeel deze van achteren naar voren over de mijlpalen.
Tip 7: Eén van de eerste mijlpaalmomenten is dat je met het team de slag van jouw visie naar de met het team gedeelde visie en missie maakt. De tip is om jouw eigen visie als startpunt te gebruiken en jouw teamleden uit de nodigen daar vrijelijk aan toe te voegen of aan te passen. Gebruik als belangrijke kaders jouw visualisatie (tip 2) en jouw definitie van leiderschap (tip 3).
Tip 8: Voordat je verder gaat, deel met je team dat teamontwikkeling de bovenstaande stadia kent en dat die erbij horen.
Tip 9: Werk in een aantal sessies de verdeling van verantwoordelijkheden en taken/rollen en overlegstructuren uit. Belangrijk hierbij is dat verantwoordelijkheden concreet en meetbaar zijn en dat overlegstructuren beter zo kort mogelijk, klein, specifiek en met een vaste frequentie zijn. Dus grote overleggen waar iedereen bij is zo veel mogelijk vermijden.
Tip 10: De laatste: neem vaak afstand en beschouw in alle rust de tussenresultaten en het proces. Voelt het goed, klopt het? Vraag iedereen dit op eenzelfde manier te beschouwen en pas je aanpak aan. Belangrijke tip: je mag altijd bij nader inzien terugkomen op eerdere stappen. Vraag expliciet akkoord (van jezelf) en van het team. Ga ervoor!
Dit artikel is geschreven door Joop de Jong, oprichter/ondernemer Port4Growth.
De Mentorboost Podcast – Aflevering 7, Oscar Kneppers
In deze aflevering geeft Oscar Kneppers van House of Origen antwoord op de ondernemersvraag; Hoe maak ik met mijn bedrijf de volgende stap?
Beluister aflevering 7 van de Mentorboost podcast:
Soundcloud
Spotify
(Klik op het Spotify logo om naar de volledige podcast te luisteren)
Harmonica-economie vraagt aanpassingsvermogen van ondernemers
Om met de harde feiten te beginnen: er is weinig geruststellends aan onze huidige maatschappelijke en economische situatie. Open… dicht… open… dicht: met de lockdowns maakt corona van onze economie een trekharmonica. Ongelijktijdige vraag- en aanbodschokken remmen de economie. Samen met de oplopende inflatie is dat een lastige combinatie.
Economie als harmonica
Na de eerste coronagolf ging de economie weer vol open. Gevolg: haperende waardeketens. Producenten kunnen niet tijdig in de piekbehoefte voorzien en de (zeevaart)logistiek is wereldwijd ontregeld. ‘Just in time delivery’ met lage voorraadniveaus blijkt een ingewikkelde keerzijde te hebben. Levertijden worden langer, producten worden duurder. Dit alles staat nog los van het tekort aan arbeidskrachten. Voor bepaalde sectoren lekt omzet weg naar Oost- en Zuid-Europa. Afnemers zoeken elders hun (goedkopere) heil.
Hadden we de lockdowns achter de rug, dan zouden we volgens de experts na één tot twee jaar weer een normalisatie mogen verwachten. Echter, de besmettingen lopen weer op en er zijn weer lockdown-achtige maatregelen nodig. Hoe langer dat duurt, hoe groter de frictie in de productieketens en hoe groter ook het prijsopdrijvende effect.
Inflatie: piek of hoogvlakte?
Dat brengt ons bij de grote vraag: wat doet de inflatie? Is de opleving van de inflatie tijdelijk of structureel? De inflatie in de eurozone is gestegen tot 4,9% op jaarbasis. In Nederland ligt de inflatie zelfs op 5,9%, het hoogste niveau in de afgelopen 40 jaar! De centrale banken FED en ECB manen tot rust, maar kunnen daar steeds moeilijker woorden aan geven. FED-voorzitter Jerome Powell stelde op 30 november dat we het woord “tijdelijk” maar niet meer moesten gebruiken, omdat het voor iedereen iets anders betekent. Markten reageerden gealarmeerd. De kans bestaat dat dit een self fulfilling prophecy wordt.
Kortom: een geremde economie en een hoge inflatie. Kijkt het stagflatiespook om de hoek? In dat geval kunnen de centrale banken met alleen de rente als belangrijk instrument het nooit goed doen. Onzekerheid troef.
Waar doe je nu wijs aan als ondernemer?
Om met organisatiegoeroe Jim Collins te spreken: A. zie de feiten onder ogen en B. hou vertrouwen in betere tijden. Niet door af te wachten, maar door te doen!
De ene sector is de andere niet en het ene bedrijf wordt veel harder geraakt dan het andere. Tegelijkertijd zien wij als NLInvesteert dat een aantal ondernemers, ongeacht de sector waarin ze actief zijn, op vier thema’s actief hun strategie aanpassen. Wat ons betreft is dat een goede leidraad voor alle ondernemers:
- Do it yourself. Reduceer je afhankelijkheden in de keten. Onderzoek wat je zelf kan doen en bouw sterke allianties met leveranciers. Zo verlegde een leverancier van elektronica zijn productie en assemblage van China naar Europa. Duurder, maar wel dichterbij en met meer grip.
- Cash is king. Wees zuinig op je liquiditeiten. Altijd, en nu zeker. Om te overleven én om kansen te kunnen benutten als die zich voordoen. Voorzie je een financieringsbehoefte? Informeer je dan nu! De kans dat rentes verder oplopen, is namelijk reëel. Ook langlopende kredietovereenkomsten (over)sluiten, waarbij de actuele lage rente wordt vastgelegd, kan verstandig zijn.
- Sell costs. Wees transparant richting klanten over de extra kosten van productie en logistiek en benadruk je commitment om je kwaliteit op peil te houden. Koffiespecialist Simon Lévelt rekende zijn klanten onlangs voor dat de transportkosten zijn vertienvoudigd door het tekort aan zeecontainers en schepen. Samen met de hogere prijs van koffiebonen, gas en verpakkingsmaterialen stijgt de prijs van een kop koffie met 1,4 cent. Maar daarvoor krijg je dan wel nog steeds eerlijke koffie van premiumkwaliteit. Kijk, zo verkoop je kosten!
- Be flexible. Met name in je arbeidskosten. Dat kan met een flexibele zzp-schil, maar ook met mensen in loondienst. Zo organiseert een lokale horecaondernemer met drie zaken een samenwerking met regionale zorgverleners. Zijn klant-/mensgerichte team kan zo op tijdelijke basis ook betaald ingezet worden bij onder andere verzorgingstehuizen om daar de piekbelastingen en de (structurele) tekorten aan medewerkers op te vangen. Het personeel waardeert zijn creativiteit en inzet: gelukkig geen ontslagen. De kosten zijn (grotendeels) gedekt en de ondernemer behoudt zijn personeel voor betere tijden.
Volgens Jim Collins heb je als ondernemer in lastige tijden zoals deze twee dingen nodig: ‘faith’ en de competentie ‘to face the brutal facts’. Die gaan hand in hand in de strijd tegen valse hoop. Check hier zijn website om zijn ‘good to great’ en ‘build to last’ concepten nog eens tot je te nemen.
Deze bijdrage is geschreven door Dirkjan Takke van onze partner NLInvesteert
Als financieringsregisseur bieden zij een breed palet aan financieringsmogelijkheden: bancair en non-bancair, met een netwerk aan private investeerders. (NLInvesteert | nlgroeit – Maakt ondernemers groter)
Online supermarkt Picnic groeit jaarlijks het snelst
Picnic, ook nog eens het jongste bedrijf uit deze lijst, creëerde 1697 nieuwe banen (in FTE) en groeide het snelst in de periode van eind 2015 tot en met eind 2018. Medeoprichter Michiel Muller ontving de ‘Gouden Groeier’ van Jitse Groen van TakeAway.com. Gezamenlijk hebben de 250 bedrijven uit deze lijst in deze periode meer dan 40.000 banen (in FTE) gecreëerd, de Top 10 zorgde alleen al voor 21.675 banen.
Jongste én snelste groeier
Met de nieuwe distributiemethode van Picnic is ze in staat boodschappen zonder tussenschakels in de wijk rond te brengen. De klant kiest zelf welke rit het beste uitkomt en weet tot op een half uur precies hoe laat de bezorging zal plaatsvinden. Doordat de kosten van deze manier van distributie zo laag zijn, kunnen de prijzen voor de boodschappen lager zijn en is de bezorging gratis. Picnic is het jongste bedrijf in de Top 250 groeibedrijven: 8% van de bedrijven in de lijst zijn jonger zijn dan 5 jaar, 36% is jonger dan 10 jaar en 27% jonger dan 15. Van de 250 bedrijven uit de lijst zijn er 62 in Noord-Holland gevestigd (waarvan 39 in Amsterdam), 52 in Zuid-Holland (waarvan 22 in Rotterdam). Noord-Brabant staat op de derde plaats met 48 bedrijven.
Mentorboost, voor ondernemers die willen groeien – Mayke van Keep
Als groeiondernemer word je geconfronteerd met nieuwe uitdagingen waar je zelf niet altijd het antwoord op hebt. Hoe houd je je mensen gemotiveerd? Hoe stel ik een goed managementteam samen? Hoe maak ik met mijn bedrijf de volgende stap? Wij hebben tien groeivragen gesteld aan onze mentoren.
In deze serie gaat Kees de Jong, ondernemer, mentor en medeoprichter van nlgroeit, in gesprek met die mentoren over hun antwoord op deze vragen. In deze aflevering het antwoord van Mayke van Keep op de groeivraag; Hoe houd je je medewerkers vast?
Je mensen vasthouden
Volgens Mayke zijn er bij het behouden van haar medewerkers drie factoren van belang. Ten eerste is de maatschappelijke missie van haar bedrijf heel duidelijk, waardoor de mensen die voor haar werken vaak al beginnen met een grote betrokkenheid. Ten tweede krijgen mensen ruimte en mogelijkheden zichzelf te ontwikkelen: ze krijgen vanaf het begin al veel verantwoordelijkheden en kansen. Als laatste speelt de sfeer op kantoor een belangrijke rol. Door een warme, prettige werksfeer merk je dat mensen graag bij je bedrijf blijven.
Quote: “Wij staan als bureau altijd achter onze medewerkers.”
Benieuwd naar Mayke’s volledige verhaal? Kijk hier het hele gesprek.
Zo groeide Takeaway uit tot de winnaar van de Top 250 Groeibedrijven 2018
- Probeer doelen te stellen die net niet haalbaar zijn, geen vergezichten.
- Het begint bij heel hard werken.
- Je moet uiteindelijk de organisatie de hele tijd de goede kant op sturen. Met de zweep erover.
- Alles steeds vanaf het begin uitleggen. Waarom groeien wij? Welke kant gaan we op?
- We zijn een heel Europees bedrijf. We praten met elkaar. Het is moeilijk om met ons lokaal te concurreren.
- Knetterhard werken en nadenken wat jouw bedrijf kan doen voor de klant.
Bekijk de video
